Skanseny
 

Park Etnograficzny nad Węgorapą - Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie

W okolicy malowniczego węgorzewskiego portu, obok przystani jachtowych, można natknąć się niespodziewanie na stare drewniane mazurskie zagrody – eksponaty Parku Etnograficznego nad rzeką Węgorapą. Jest to bez wątpienia miejsce wyjątkowe ze względu na swoje nietypowe położenie oraz dlatego, że ta stosunkowo niewielka instytucja (a właściwie dwie instytucje: obok Parku znajduje się także Muzeum Kultury Ludowej) oferuje mieszkańcom oraz turystom niebywale bogatą ofertę dydaktyczno-rozrywkową.

Pomysł utworzenia Parku Etnograficznego nad rzeką Węgorapą pojawił się na początku lat 90.XX wieku, jako konsekwencja potrzeby utrwalenia zanikającej tradycji mazurskiego budownictwa ludowego. Pierwsze eksponaty przeniesiono w 1994 r. Były to: drewniana (zrębowa) remiza strażacka ze wsi Ołownik (gm. Budry) oraz kuźnia o konstrukcji szkieletowo-ryglowej wypełnionej cegłą ze wsi Zabrost Wielki (gm. Budry) – oba obiekty pochodzą z przełomu wieków XIX-XX.

Zasoby Parku systematycznie powiększały się. Obecnie na ekspozycję składają się przede wszystkim mazurskie chałupy podcieniowe. Ze wsi Krzyżewo (gm. Kalinowo) przeniesiono dwa domy zrębowe:

  • pochodzącą z początku XIX wieku chałupę dwudzielną z podcieniem wypustowym (zrekonstruowana) oraz
  • osiemnastowieczną chałupę z podcieniem narożno-wnękowym.
Sąsiaduje z nimi chałupa zrębowa ze wsi Woźnice (gm. Mikołajki) z końca XVIII wieku, z podcieniem szczytowym. W zabudowaniu gospodarczym (również z Krzyżewa) zamieszkuje koza Musia – ulubienica dzieci i żywa maskotka Muzeum. Na terenie Parku znajduje się także dom mieszkalny z II połowy XIX w., którego parter został wymurowany z cegły, poddasze zaś zbudowano z wykorzystaniem konstrukcji szkieletowo-ryglowej wypełnianej cegłą.

Wnętrza wymienionych budynków zostały zaadoptowane jako powierzchnie ekspozycyjne. Znajdziemy tu niezwykle bogaty zbiór wyrobów rzemieślniczych, a także narzędzi służących do ich wykonywania: wystawę „Rzemiosło wiejskie – narzędzia i wytwory” dedykowaną sztuce wikliniarskiej, ciesielskiej oraz kowalskiej; a także pracownię tkacką, gdzie podziwiać można tradycyjne krosna. W jednej z chałup z Krzyżewa zrekonstruowano natomiast typowe wnętrze chaty wiejskiej.

Ciekawostką, zwłaszcza dla miłośników motoryzacji, będzie stojący przy remizie wóz strażacki marki Jelcz, pochodzący z drugiej połowy XX wieku. Turystów poszukujących interesujących ludowych wytworów artystycznych z pewnością zaintryguje twórczość Władysława Bednarowicza – rzeźbiarza samouka, który poszukuje inspiracji do swoich dzieł w samej materii – dany kawałek drewna „podpowiada” jego twórczej wyobraźni, w jaki obiekt ma zostać przetworzony. Efekty tej gry z rzeczywistością są zadziwiające.

Intrygujące są również rzeźby umieszczone na terenie Parku – drewniane figurki, popularne we wsiach w latach 60. XX w. oraz kamienne baby pruskie. Te ostatnie, to wykonane podczas warsztatów w muzealnej pracowni rzeźbiarskiej współczesne wariacje na temat hipotez dotyczących kamiennej symboliki pruskiej.

Z Parkiem Etnograficznym koegzystuje, na zasadzie idealnej symbiozy Muzeum Kultury Ludowej, mieszczące się w zabudowaniu o charakterze dworskim z pierwszej połowy XVIII wieku. Jest to prężnie rozwijająca się jednostka, skupiająca prawdziwych miłośników z zaangażowaniem promujących region.

Zbiory powstałego w 1991 r. Muzeum Kultury Ludowej zaczęły być gromadzone przez grupę osób pasjonujących się historią regionu już w latach 60. XX w. i trwają do dziś. Kolekcja stale poszerza się – co warte podkreślenia – o coraz to nowsze eksponaty.

Towarzystwo Ratowania Dziedzictwa Kulturowego Kresów Dawnych i Obecnych „Ojcowizna” patronuje akcji „Dar dla Muzeum”, zachęcającej mieszkańców mazurskich terenów do przekazywania na rzecz instytucji obiektów użytku domowego, pochodzących z okresu przedwojennego, a także z drugiej połowy XX wieku. Wystawa pokazująca część owych najnowszych nabytków z pewnością zainteresuje każdego – rodzice z rozrzewnieniem powspominają radio „Warszawa”, dzieci z kolei będą mogły poznać realia, w których dorastali ich ojcowie i dziadkowie. Równie ciekawą inicjatywą jest konkurs pt. „Losy nasze” skierowany do mieszkańców północnej i wschodniej Polski, w ramach którego można przekazać na rzecz Muzeum dokumenty obrazujące życie mieszkańców dawnych Mazur (pamiętniki, fotografie, listy lub wspomnienia).

Alicja Piastowska

Informacje praktyczne

1. Adres fizyczny, adres mailowy


Węgorzewo

mail: brak danych

2. Dostępność

brak danych

3. Oferta kulturalno-rozrywkowa

  • Lekcje muzealne

    Organizatorzy Muzeum Kultury Ludowej wyznaczyli sobie, jako jeden z celów działalności, ratowanie zawodów rzemieślniczych charakterystycznych dla regionu, a odchodzących w zapomnienie. Aby zachować regionalną tradycję, placówka promuje wiele dziedzin rękodzielniczych, można tu więc podziwiać wyroby tkackie, garncarskie, wikliniarskie, a także nauczyć się tradycyjnego fachu – do wyboru są liczne, prężnie funkcjonujące pracownie: garncarstwa i ceramiki, tkactwa, florystyczna, plecionkarska (z wikliny i słomy), rzeźbiarska (gł. w kamieniu), plastyki obrzędowej (m.in. malowanie pisanek!). Muzeum oferuje kursy o różnym stopniu zaawansowania, dostosowane do możliwości kursantów. Zorganizować tu można lekcję muzealną bądź zieloną szkołę. Jest to także idealne miejsce dla tych, którzy chcą opanować rękodzieło do perfekcji: uczęszczać bowiem można do pracowni na warsztaty oraz na kursy zawodowe, organizowane przez Ośrodek Szkoleniowy Rzemiosł Tradycyjnych i Artystycznych.

    Inną możliwością jest uczestniczenie w spotkaniach z cyklu „Studium wiedzy o regionie” także organizowanych w Muzeum.

  • Zwierzęta

    Maskotką Muzeum jest ulubienica dzieci - koza Musia.

  • Pamiątki

    brak danych

  • Posiłek regionalny

    brak danych

4. Imprezy

  • przegląd widowisk kolędniczych „Herody” (styczeń–luty);
  • kiermasz wraz z przeglądem widowisk obrzędowych „Święto Wiosny” (sobota na tydzień przed Wielkanocą);
  • Festiwal Węgorapa Folk Music i Międzynarodowy Jarmark Folkloru (pierwszy weekend sierpnia).

5. Dojazd

  • Własnym samochodem

    brak danych

  • Pociągiem

    brak danych

  • PKSem

    brak danych

  • Prywatnymi busami

    brak danych

  • wycieczki jednodniowe

    brak danych

6. Baza noclegowa

  • Agroturystyka

    brak danych

  • Schronisko

    brak danych

  • Pola namiotowe

    brak danych

  • Hotele, pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe

    brak danych

  • Sale konferencyjne

    brak danych

7. Działalność naukowo-badawcza

    Muzeum dysponuje specjalistyczną biblioteką, kolekcjonującą różnojęzyczne publikacje z dziedziny etnografii, historii oraz archeologii, zbiera także materiały dotyczące regionu, w tym fotografie i pocztówki.
  • Publikacje

    Stałe publikacje Muzeum to czasopismo „Studia Angerburgica”, specjalizujące się w publikacji tekstów naukowych, oraz gazeta „Pod Jelonkiem” poświęcona aktualnościom związanym z działalnością placówki. Wspomnieć należy także o niestrudzonym badaczu folkloru – dr Jerzym Marku Łapo, autorze wielu publikacji z zakresu historii oraz kultury regionu.

8. Informacje dodatkowe

  • Dane kontaktowe

    brak danych

  • Ciekawe linki

    Stowarzyszenie Miłośników Historii i Kultury Prusów Pruthenia (www.pruthenia.strefa.pl), organizujące w muzealnej pracowni warsztaty ceramiki zachodniobałtyckiej.

skanseny.net





Więcej zdjęć